รายงาน BBC ระบุว่าไทยมีปืนที่อยู่ในมือพลเรือนมากกว่า 10 ล้านกระบอก ในจำนวนนี้ราว 4 ล้านกระบอกไม่มีใบอนุญาต พร้อมตั้งข้อสังเกตว่าช่องโหว่ด้านการควบคุม การบังคับใช้กฎหมาย และวัฒนธรรมการใช้อาวุธ ล้วนเพิ่มความเสี่ยงให้ความขัดแย้งในชีวิตประจำวันกลายเป็นเหตุรุนแรง อย่างไรก็ตาม ข้อมูลทั้งหมดในรายงานนี้ยังไม่ได้รับการยืนยันโดยระบบตรวจสอบอิสระ
ประเด็นสำคัญ
- BBC รายงานว่าไทยมีปืนพลเรือนหมุนเวียนมากกว่า 10 ล้านกระบอก และราว 4 ล้านกระบอกไม่มีใบอนุญาต
- รายงานประเมินจำนวนผู้เสียชีวิตจากปืนในไทยอยู่ที่ประมาณ 2,000-3,000 รายต่อปี แต่ระบุว่าตำรวจไทยไม่มีสถิติรวมของตนเอง
- ช่องโหว่ที่ถูกกล่าวถึง ได้แก่ ใบอนุญาตครอบครองที่มีอายุใช้งานตลอดชีวิต การไม่มีการตรวจสุขภาพจิต และการไม่มีข้อกำหนดตรวจสอบการเก็บรักษาปืน
- นายกรัฐมนตรี Anutin Charnvirakul สั่งระงับโครงการซื้อปืนราคาพิเศษสำหรับตำรวจและเจ้าหน้าที่ รวมถึงการออกใบอนุญาตซื้อปืน ตามรายงานของ BBC
- รายงานระบุว่าเหตุยิงจำนวนมากเชื่อมโยงกับความขัดแย้งในครอบครัว ปัญหาการเงิน และการทะเลาะวิวาทที่มีแอลกอฮอล์เข้ามาเกี่ยวข้อง
รายงานสะท้อนเหตุยิงหลายกรณีในช่วงเวลาใกล้กัน
BBC ยกกรณี Chalong Riewrang อดีตนักการเมืองวัย 71 ปี ซึ่งถูกกล่าวหาว่ายิง Thongchai Yenprasert หัวหน้าฝ่ายบริหารท้องถิ่นและคนขับรถของเขา หลังเข้าไปพูดคุยเรื่องเงินที่อ้างว่าหน่วยงานติดค้าง โดย Thongchai เสียชีวิตในเวลาต่อมา แหล่งข่าวระบุว่าตำรวจพบปืน 2 กระบอกในรถ แต่กล่าวว่าปืนดังกล่าวไม่อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน ทั้งนี้ รายละเอียดคดีและข้อกล่าวหาควรรอการยืนยันจากเจ้าหน้าที่ไทยและกระบวนการยุติธรรม
จำนวนปืนสูง แต่ไทยยังขาดข้อมูลกลางที่ชัดเจน
BBC อ้างการประเมินว่าไทยมีผู้เสียชีวิตจากปืนประมาณ 2,000-3,000 รายต่อปี ขณะที่สหราชอาณาจักรซึ่งมีประชากรใกล้เคียงกันมีผู้เสียชีวิตน้อยกว่า 50 รายต่อปี อย่างไรก็ดี รายงานระบุว่าตำรวจไทยไม่ได้จัดทำตัวเลขผู้เสียชีวิตจากปืนเป็นชุดข้อมูลรวมของหน่วยงานเอง จึงควรใช้ตัวเลขดังกล่าวในฐานะประมาณการ ไม่ใช่สถิติทางการที่ได้รับการยืนยัน
ใบอนุญาตหลายขั้นตอน แต่มีช่องโหว่ในการควบคุม
ตามรายงาน ผู้ต้องการซื้อปืนต้องขอใบอนุญาตซื้อ จากนั้นจึงขอใบอนุญาตครอบครอง และต้องมีใบอนุญาตเพิ่มเติมหากต้องการพกปืนออกนอกบ้าน อย่างไรก็ตาม BBC ระบุว่าใบอนุญาตครอบครองมีอายุใช้งานตลอดชีวิต ไม่มีข้อกำหนดตรวจสุขภาพจิต และไม่มีระบบตรวจสอบมาตรฐานการเก็บรักษาอาวุธอย่างเพียงพอ รายงานยังกล่าวถึงกรณีเด็กชายวัย 14 ปีที่ถูกระบุว่าเข้าถึงปืนและกระสุนของปู่ซึ่งมีปืนถูกกฎหมาย แต่รายละเอียดเหตุการณ์ดังกล่าวยังไม่ได้รับการตรวจสอบจากแหล่งข้อมูลอิสระในข้อมูลที่มีอยู่
โครงการปืนราคาพิเศษและความเสี่ยงตลาดมืด
BBC รายงานว่าโครงการที่เปิดให้ตำรวจและเจ้าหน้าที่รัฐซื้อปืนในราคาลด เริ่มขึ้นในปี 2009 และมีการนำเข้าปืนประมาณ 200,000 กระบอกต่อปี โดยส่วนใหญ่มาจากสหรัฐฯ ปืนเหล่านี้สามารถนำไปขายต่อได้หลังถือครองครบ 5 ปี จนกลายเป็นธุรกิจที่มีแรงจูงใจทางการเงิน รายงานระบุว่าโครงการเคยถูกตรวจสอบหลายครั้งจากข้อกล่าวหาทุจริต และอาจเป็นหนึ่งในแหล่งที่มาของปืนในตลาดมืด ร่วมกับอาวุธที่ผลิตโดยช่างทำปืนซึ่งไม่มีใบอนุญาต
รัฐบาลประกาศมาตรการหลังเหตุรุนแรง
ตามรายงานของ BBC นายกรัฐมนตรี Anutin Charnvirakul สั่งระงับโครงการซื้อปืนราคาพิเศษและการออกใบอนุญาตซื้อปืน พร้อมพิจารณาจำกัดอายุใบอนุญาตครอบครอง และเสนอแนวคิดนิรโทษกรรมเพื่อจูงใจให้ผู้ครอบครองปืนไม่มีใบอนุญาตนำมาคืน นอกจากนี้ยังขอให้รัฐสภาจัดทำกฎหมายใหม่และประกาศว่าจะลงโทษผู้ฝ่าฝืนอย่างรุนแรง
โจทย์ไม่ได้อยู่ที่กฎหมายเพียงอย่างเดียว
Boonwara Sumano จาก Thailand Development Research Institute ให้ความเห็นกับ BBC ว่าไทยมีความอดทนต่อความรุนแรงในระดับสูง ปืนถูกมองเป็นสัญลักษณ์ของสถานะและอำนาจ ขณะที่วัฒนธรรมทางทหารยังมีอิทธิพลต่อทัศนคติของสังคม รายงานยังกล่าวถึงปัจจัยอื่น เช่น การทุจริต การบังคับใช้กฎหมายที่หละหลวม และการเข้าถึงปืนจำนวนมาก
มาตรการควบคุมต้องแยกปืนถูกกฎหมายกับปืนเถื่อน
กลุ่มผู้สะสมปืนที่ให้ข้อมูลกับ BBC แสดงความกังวลว่าการควบคุมปืนที่มีใบอนุญาตจะกระทบผู้ครอบครองที่ปฏิบัติตามกฎหมาย โดย Yod นักธุรกิจวัย 53 ปีซึ่งระบุว่ามีปืนมากกว่า 70 กระบอก เห็นว่าปืนผิดกฎหมายเป็นอาวุธที่ใช้ก่ออาชญากรรมส่วนใหญ่ และเรียกร้องให้ติดตามปืนเปล่า ชิ้นส่วนอะไหล่ และการนำเข้าอุปกรณ์ที่อาจนำไปประกอบเป็นปืนจริง ขณะที่ Sathit เจ้าของร้านซึ่งระบุว่ามีปืนมากกว่า 40 กระบอก กล่าวว่าเขาครอบครองปืนเพื่อความปลอดภัย ความเห็นเหล่านี้เป็นทัศนะของบุคคลที่ให้สัมภาษณ์ ไม่ใช่ข้อสรุปทางราชการ
สิ่งที่ควรรู้
ผู้อ่านข่าวการเมืองและสังคม ผู้ติดตามนโยบายควบคุมอาวุธปืน และผู้สนใจปัญหาความรุนแรงในประเทศไทย
แหล่งข้อมูล
- BBC — แหล่งข้อมูลต้นทาง
