Trump สั่งทบทวนการนำสินค้าต้นกำเนิดแคนาดาออกจากบัญชีจัดซื้อรัฐบาลสหรัฐฯ ท่ามกลางสงครามภาษี

โดนัลด์ ทรัมป์ ระบุเมื่อวันที่ 8 กันยายน 2026 ว่าได้สั่งให้ General Services Administration (GSA) ประสานงานกับ U.S. Trade Representative (USTR) เพื่อดำเนินการนำสินค้าต้นกำเนิดแคนาดาออกจาก GSA Multiple Award Schedules หากแคนาดาไม่กลับมาเปิดตลาดจัดซื้อภาครัฐให้บริษัทและเกษตรกรสหรัฐฯ อย่างที่เขาเรียกว่า “เต็มรูปแบบและเป็นธรรม” อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่ยืนยันว่าเป็นคำสั่งห้ามบริษัทแคนาดาทั้งหมด หรือเป็นการห้ามสินค้าทุกประเภทจากการทำสัญญากับรัฐบาลสหรัฐฯ

ทรัมป์ประกาศมาตรการต่อระบบจัดซื้อ GSA

ตามรายงานของ The Wall Street Journal และรายงานที่เกี่ยวข้อง ทรัมป์กล่าวเมื่อวันที่ 8 กันยายน 2026 ว่าเขาได้สั่งให้ GSA ทำงานร่วมกับ USTR เพื่อดำเนินการนำสินค้าต้นกำเนิดแคนาดาออกจาก GSA Multiple Award Schedules เว้นแต่แคนาดาจะฟื้นการเข้าถึงตลาดจัดซื้อภาครัฐสำหรับเกษตรกรและบริษัทสหรัฐฯ ในระดับที่ทรัมป์มองว่า “เต็มรูปแบบและเป็นธรรม”

การประกาศดังกล่าวถูกรายงานว่าเผยแพร่ผ่านบัญชีโซเชียลมีเดียของทรัมป์ ขณะที่รายละเอียดเชิงปฏิบัติ เช่น รายการสินค้าที่จะถูกถอดออก ขั้นตอนการบังคับใช้ และวันที่มีผล ยังไม่ปรากฏอย่างครบถ้วนในข้อมูลที่ตรวจสอบได้สำหรับบทความนี้

ยังไม่ใช่คำสั่งห้ามบริษัทแคนาดาทั้งหมด

สาระสำคัญของมาตรการที่มีรายงานคือการสั่งให้หน่วยงานสหรัฐฯ เริ่มดำเนินการเกี่ยวกับสินค้าต้นกำเนิดแคนาดาที่อยู่ใน GSA Multiple Award Schedules ไม่ใช่การยืนยันว่าบริษัทแคนาดาทุกแห่งถูกห้ามทำสัญญากับรัฐบาลสหรัฐฯ หรือสินค้าจากแคนาดาทั้งหมดถูกห้ามเข้าสู่ตลาดสหรัฐฯ แล้ว

ความแตกต่างนี้มีความสำคัญ เพราะ GSA Multiple Award Schedule เป็นช่องทางจัดซื้อสินค้าที่ใช้โดยหน่วยงานรัฐบาลกลางและผู้ซื้อภาครัฐที่มีสิทธิ์ การถูกนำสินค้าออกจากบัญชีดังกล่าวอาจกระทบความสามารถในการเข้าถึงการจัดซื้อบางประเภท แต่ไม่ได้เท่ากับการยกเลิกสิทธิ์ตามสัญญารัฐบาลทุกช่องทางโดยอัตโนมัติ

GSA เป็นระบบจัดซื้อขนาดใหญ่ของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ

ข้อมูลของ GSA ระบุว่า Multiple Award Schedule ครอบคลุมสินค้าและบริการมากกว่า 28 ล้านรายการจากผู้รับเหมามากกว่า 14,000 ราย และมีการใช้จ่ายผ่านสัญญาราว 51,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปีงบประมาณ 2024

ตัวเลขดังกล่าวเป็นมูลค่ารวมของระบบ ไม่ใช่มูลค่าสินค้าจากแคนาดาหรือมูลค่าสัญญาของบริษัทแคนาดาที่จะได้รับผลกระทบโดยตรง ดังนั้นยังไม่สามารถสรุปได้ว่ามาตรการนี้จะกระทบการจัดซื้อคิดเป็นมูลค่าเท่าใด

เกิดขึ้นพร้อมภาษีตอบโต้ของแคนาดา

การประกาศของทรัมป์เกิดขึ้นในวันเดียวกับที่มาตรการภาษีตอบโต้ของแคนาดาต่อสินค้าสหรัฐฯ มีผลบังคับใช้ ตามข้อมูลจากรัฐบาลแคนาดา แคนาดาระบุว่ามาตรการดังกล่าวตอบโต้ภาษีของสหรัฐฯ แบบดอลลาร์ต่อดอลลาร์ ครอบคลุมสินค้าสหรัฐฯ มูลค่าประมาณ 27,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และรวมถึงสินค้าในหลายภาคส่วน เช่น เหล็ก อะลูมิเนียม ผลิตภัณฑ์นม เครื่องใช้ไฟฟ้า เครื่องจักรการเกษตร เยื่อกระดาษและกระดาษ พลาสติก และอิเล็กทรอนิกส์

อย่างไรก็ดี รายละเอียดของอัตราภาษีและรายการสินค้าควรตรวจสอบกับประกาศทางการของแคนาดาโดยตรง เนื่องจากข้อมูลที่มีอยู่ในชุดเอกสารนี้ยังไม่ได้รับการยืนยันจากแหล่งภายนอกอย่างสมบูรณ์

ข้อกล่าวหาเรื่องการกีดกันบริษัทสหรัฐฯ ยังเป็นคำกล่าวของทรัมป์

ทรัมป์กล่าวหาว่ารัฐบาลกลางและรัฐบาลระดับมณฑลของแคนาดากีดกันธุรกิจขนาดเล็กและบริษัทสหรัฐฯ จากตลาดจัดซื้อภาครัฐของแคนาดา ข้อกล่าวหานี้เป็นเหตุผลที่เขาใช้สนับสนุนแนวคิดเรื่อง “ความเท่าเทียม” ทางการค้า แต่ยังไม่ควรนำเสนอเป็นข้อเท็จจริงที่ยุติแล้วโดยปราศจากเอกสารหรือคำชี้แจงจากฝ่ายแคนาดา

แคนาดาเพิ่งดำเนินนโยบาย Buy Canadian สำหรับการจัดซื้อภาครัฐ โดยข้อมูลจากรัฐบาลแคนาดาระบุว่า ณ วันที่ 25 มิถุนายน 2026 นโยบายดังกล่าวใช้กับการประกวดราคามูลค่ามากกว่า 3,000 ล้านดอลลาร์แคนาดา และมีการมอบสัญญาแล้ว 726 ล้านดอลลาร์แคนาดา อย่างไรก็ตาม การมีนโยบายสนับสนุนผู้ประกอบการในประเทศไม่ได้พิสูจน์โดยตัวมันเองว่า บริษัทสหรัฐฯ ถูกกีดกันโดยผิดกฎหมาย ขอบเขต ข้อยกเว้น และเกณฑ์มูลค่าของนโยบายจึงยังมีความสำคัญ

สหรัฐฯ เตรียมมาตรการนำเข้าสินค้าแคนาดาเพิ่มเติม

รายงานของ Associated Press ระบุว่า ทำเนียบขาวยังประกาศมาตรการแยกต่างหากที่มุ่งจำกัดหรืองดการนำเข้าสินค้าแคนาดาบางรายการ เช่น เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ผลิตภัณฑ์นม และรถจักรยานยนต์ โดยมีรายงานว่าการห้ามนำเข้าส่วนนี้จะเริ่มวันที่ 29 กันยายน 2026

มาตรการนำเข้าสินค้าเหล่านี้เป็นคนละประเด็นกับการนำสินค้าต้นกำเนิดแคนาดาออกจาก GSA Multiple Award Schedules และไม่ควรนำมารวมเป็นคำสั่งห้ามสินค้าแคนาดาทั้งหมดในตลาดสหรัฐฯ จนกว่าจะมีประกาศรายละเอียดอย่างเป็นทางการ

สิ่งที่ยังต้องติดตาม

ประเด็นสำคัญหลังการประกาศคือ GSA และ USTR จะออกหลักเกณฑ์อย่างไร สินค้าหรือผู้ขายกลุ่มใดจะได้รับผลกระทบ มาตรการจะใช้กับสัญญาใหม่เท่านั้นหรือรวมถึงสัญญาที่มีอยู่แล้ว และจะมีช่องทางยกเว้นหรืออุทธรณ์หรือไม่

จากข้อมูลที่มีอยู่ การดำเนินการยังอยู่ในลักษณะคำสั่งให้หน่วยงานเริ่มดำเนินขั้นตอน ไม่ใช่หลักฐานว่าการถอดสินค้าออกจากระบบเสร็จสิ้นแล้วทั้งหมด ดังนั้นผลกระทบต่อบริษัทแคนาดา การจัดซื้อของหน่วยงานสหรัฐฯ และความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างสองประเทศยังประเมินได้ไม่ครบถ้วน

สิ่งที่ควรรู้

ผู้อ่านที่ติดตามข่าวเศรษฐกิจ การค้าโลก นโยบายจัดซื้อภาครัฐ และความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างสหรัฐฯ กับแคนาดา